خانواده بهشتی
آقاجان فصلها را به امید دیدار تو، یکی پس از دیگری سپری می کنیم.
نویسنده: خانواده بهشتی - ۱۳٩۱/٦/۱٠

بسم رب المنتظر

تعاریف و مراحل

نقشه مهندسی فرهنگی کشور

کشور برای نیل به تعالی و آرمان های بلند و ملکوتی بنیانگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی(خمینی کبیر قدس سره الشریف)، نیازمند داشتن نگاه بلند مدت و بصیرتی راهگشا به آینده ی فرهنگی است.


این مهم باید در قالب برنامه ریزی های استراتژیک با دقت بالا و مطالعه و پژوهش های بنیادین در قالب مهندسی فرهنگی محقق  گردد.

برای آشنایی مقدماتی با مفاهیم و رویکرد عرصه ی مهندسی فرهنگی ذیلا توضیحاتی ارائه می گردد:

تعریف کلید واژه ها:

تعریف فرهنگ:

با توجه به تفاوت دیدگاه ها و تعاریف در مورد مقوله فرهنگ، در فرایند مهندسی فرهنگی قبل از هر چیز باید معنا و مفهوم کلمه فرهنگ معلوم گردد، تا حوزه بحث مشخص شود. لذا ما باید ابتدا مفهوم لغوی، سپس تعریف اصطلاحی و در آخر تعریف خودمان از فرهنگ را ارائه دهیم.

فرهنگ در لغت:

هرچند تعریف های مختلفی از این واژه از سوی اندیشمندان داخلی و خارجی ارائه شده است؛ اما به طور خلاصه می توان فرهنگ را در لغت این گونه معنا کرد که: فرهنگ یا «فرهنج» به معنای علم، دانش، ادب، معرفت، تعلیم و تربیت و همچنین آثار ادبی یک قوم و یا یک ملت می باشد.(فرهنگ عمید)

فرهنگ به معانی ادب نفس(تربیت)، مجموعه علوم و معارف و هنرهای یک قوم هم وارد شده است. (فرهنگ معین 1745) و همچنین این واژه پر معنا به مفهوم سنجیدگی و نیکویی، پرورش، بزرگی و بزرگواری، فضیلت و وقار، شکوهمندی، حکمت، هنر، فقه و علم شریعت نیز به کار رفته است.(فرهنگ مهدوی و جهانی شدن، زینب متقی زاده، ص 14)

فرهنگ دراصطلاح:

در تعریف اصطلاحی فرهنگ این چنین آمده است؛ به مجموعه باورها، ارزش ها، هنجارها، و نمادها، گفته می شود که افراد انسانی در طول سالیانی طولانی بدان دست یافته اند و آن را از نسلی به نسل دیگر انتقال داده اند.

نیز گفته شده است که فرهنگ، مجموعه ای از نگرش ها، ارزش ها، هنجارها، رسوم، سنت ها، شعائر و اعمال خاص پذیرفته شده در یک جامعه را در بر می گیرد.(سیاست مهدویت، بهروز لک، ص53)

تعریف فرهنگ مورد نظر ما:

از آنجا که در این کتاب تعاریف، نگرش و دیدگاه های رهبر معظم انقلاب به عنوان سکاندار کشتی انقلاب و معمار سازه های فرهنگی نظام، مبنا و ملاک می باشد چنین تعاریفی از فرهنگ ملاک خواهد بود:

مجموعه ی ارزشها ، باورها و رفتارهای افراد  یک جامعه را فرهنگ گویند.

«فرهنگ به معنای خاص؛ اخلاق، رفتار، فضائل، معنویات و عقاید در جامعه است.» مقام معظم رهبری 23/10/1382

لذا رهبر فرزانه انقلاب می فرمایند: «فرهنگ مثل توری است که ماهیها بدون اینکه خودشان بدانند، در داخل این تور حرکت می کنند و به سمتی هدایت می شوند.» 26/9/1381  

خلاصه اینکه فرهنگ عامل شکل دهنده به ذهن و رفتار عمومی جامعه است، به عبارتی دیگر حرکت جامعه بر اساس فرهنگ آن صورت می گیرد. اندیشه ها و تصمیمات مردم و حکومت یک کشور، بر اساس آن فرهنگی است که بر ذهن جامعه حاکم است.

خصوصیات اصلی فرهنگ:

بعد از اینکه یک تعریف کلی و مختصری از فرهنگ بدست آمد، لازم است توضیح مختصری در مورد خصوصیات این واژه داده شود.

هر چند تعداد این خصوصیات زیاد است ولی برای شناخت اولیه به چند مورد از آنها اشاره میکنیم:

1-اکتسابی بودن        
2-اشتراکی بودن    
3-قابلیت انتقال        
4-تطبیقی بودن         
5-نظام مند بودن


1- اکتسابی بودن فرهنگ

بدین معناست که فرهنگ مقوله ای موروثی نیست بلکه اکتسابی است، یعنی اینکه فرهنگ از راه آموختن و تجربه و تلاش، کسب می شود.

2- اشتراکی بودن فرهنگ

به ماهیت اجتماعی آن اشاره دارد چراکه فرهنگ یک مقوله کاملا جمعی است و افراد در آن سهم دارند. هر فردی به عنوان عنصری از افراد یک گروه، یک سازمان و یا یک جامعه، در فرهنگ سهیم است. به عبارتی دیگر برای یک فرد در جامعه، یک فرهنگ خاص وجود ندارد.

3- ویژگی قابلیت انتقال در فرهنگ

بدین موضوع اشاره دارد که فرهنگ می تواند از یک نسل به نسل دیگر و یا از یک ملت به ملت دیگر، انتقال یابد.

4- تطبیقی بودن فرهنگ یعنی

فرهنگ ملل به تطابق با تغییرات محیط بستگی دارد، درست مثل تطابق ژنتیکی جانوران در طی تطابق اجباری با محیط (ماهنامه مهندسی فرهنگی شماره 12)

5- فرهنگ یک ملت و یا یک قوم، مقوله ای تک منظوره نیست. مجموعه و پیکره ای است متشکل از اجزا و اعضا  که با قواعد خاصی اهداف واحدی را دنبال می کند.

با توجه به خصوصیاتی که برای فرهنگ ذکر گردید، موارد مهم ذیل مشخص می گردد:

اولا: از ویژگی اکتسابی بودن فرهنگ معلوم می گردد که با مدیریت، تلاش و برنامه ریزی می توان به تقویت بنیان های فرهنگی و جهت دادن به فرهنگ در مسیر دلخواه پرداخت. هرچند این کار، امری ظریف، پیچیده و سخت می باشد اما امری محال و ناممکن نیست.

ثانیا: با توجه به ویژگی اشتراکی بودن، نقش تک تک آحاد یک ملت برای اصلاح فرهنگ معلوم می شود. لذا متولیان اصلاح فرهنگ باید در برنامه ریز های کلان خود در مهندسی فرهنگی هیچ کدام از اقشار و اعضای جامعه را حذف نکرده و نگرش جامعی به موضوع داشته باشند تا به اهداف اصلاحی خویش دست یابند.

ثالثا: با توجه به قابلیت انتقال فرهنگ، بایستی به رصد حوادث و اتفاقات فرهنگی دیگر ملل دنیا توجه کامل داشت و برای صدور، انتقال و تعامل فرهنگی با دیگر ملل و اقوام برنامه ریزی کلانی طراحی شود.

همواره حوادث و اتفاقات پیرامون را که بر روی تمدن و فرهنگ قومیت ها و ملل داخلی و خارجی اثر دارد، مطالعه نمود و در کلان طرح ریزی های فرهنگی، این موضوع را مورد مطالعه و محاسبه قرار داد.

رابعا: متولیان مهندسی فرهنگی همواره باید بر تمام جریانات و اخبار و اتفاقات روز، تسلط و آگاهی داشته باشند تا جریانات فرهنگی را همیشه در جهت مطلوب هدایت نمایند.

خامسا: با نگرش آرمانی و سیستمی، هدف و یا اهدافِ واحدِ سیستم فرهنگ را تعیین کرد و کارکرد همه ی اعضا و اجزا را، در جهت این اهداف تعریف نمود تا با هماهنگی و همکاری همه ی آن ها، مطلوب غایی محقق گردد.

......................................................
منبع:
ماهیت واقعی مهندسی فرهنگی جمهوری اسلامی، محمد علی کریمی بندر آبادی، 1389

خانواده بهشتی
بسم رب المنتظر حرکت در جهت تشکیل خانواده های مهدوی و تبدیل خانه ها به کانون محبان اهل بیت (علیهم السلام) در برابر هجوم همه جانبه فرهنگی دشمن، امری لازم و بسیار مهم است که در صورت تحقق، تحولی عظیم و جهانی را به دنبال خواهد داشت. ان شالله- افتخارات: بهترین نوشتار اینترنتی مهدوی در جشنواره رسانه های دیجیتال مهدویت
نویسندگان وبلاگ:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


ابزار پرش به بالا